📘 مرکز پژوهشهای اتاق ایران منتشر کرد
اجتماعیابی کشورهای اسلامی در زنجیره ارزش جهانی؛ فرصتها و الزامات همگرایی اقتصادی در جهان اسلام
در شرایطی که تحولات ژئوپلیتیکی، بازآرایی زنجیرههای تأمین و رقابتهای فزاینده اقتصادی، ساختار اقتصاد جهانی را دگرگون کردهاند، کشورهای اسلامی بیش از هر زمان دیگری با ضرورت تقویت همکاریهای اقتصادی و توسعه پیوندهای تولیدی و تجاری مواجه هستند. این گزارش با بررسی جایگاه کشورهای اسلامی در زنجیره ارزش جهانی، الگوهای شکلگیری اجتماعات اقتصادی و ظرفیتهای همکاری میان اعضای سازمان همکاری اسلامی (OIC) را تحلیل میکند.
یافتههای پژوهش نشان میدهد کشورهای اسلامی با وجود برخورداری از منابع انرژی، مواد اولیه راهبردی، بازارهای مصرف گسترده، موقعیتهای ترانزیتی و ظرفیتهای صنعتی متنوع، هنوز نتوانستهاند از تمامی ظرفیتهای مکمل خود برای ایجاد شبکههای تولیدی و زنجیرههای ارزش منطقهای بهره بگیرند. در مقابل، تحولات اخیر اقتصاد جهانی و حرکت زنجیرههای ارزش از الگوی «حداقل هزینه» به سمت «حداقل ریسک»، فرصت تازهای برای توسعه همکاریهای درونگروهی میان کشورهای اسلامی فراهم کرده است.
بر اساس نتایج گزارش، اقتصادهای بزرگ اسلامی همچون اندونزی، عربستان سعودی، ترکیه، امارات متحده عربی، مالزی، مصر، پاکستان و ایران میتوانند نقش هستههای اصلی همگرایی اقتصادی در جهان اسلام را ایفا کنند. توسعه زیرساختهای حملونقل، تسهیل تجارت، سرمایهگذاری مشترک، همکاریهای فناورانه و تقویت پیوندهای تولیدی، از مهمترین الزامات ارتقای جایگاه کشورهای اسلامی در زنجیره ارزش جهانی و افزایش سهم آنها از ارزش افزوده جهانی به شمار میرود.