هدف از این گزارش تعیین مزیت نسبی بخش و زیربخشهای صنعت، معدن و انرژی با استفاده از شاخص ضریب مکانی در استان مرکزی بوده است. ضریب مکانی، روشی است که به صورت ریاضی اقتصاد منطقهای را در مقایسه با اقتصاد مرجع بزرگتر، معمولا اقتصاد ملی، ارزش گذاری میکند. این روش به صورت گسترده از دهه 1940 توسط محققان حوزه جغرافیای اقتصادی و اقتصاد منطقهای مورد استفاده قرار گرفته است. دادههای مورد نیاز از مرکز آمار ایران برای دوره سالیانه 1397-1390 گرداوری شده است. نتایج نشان میدهد که در دوره مورد بررسی بخش صنعت در مجموع در همه سالها دارای مزیت رقابتی بوده است، هرچند تعدادی از زیربخشهای بخش صنعت دارای مزیت رقابتی نبودهاند.
بخش صنعت در فعالیتهایی مانند تولید کاغذ و فرآوردههای کاغذی؛ تولید کک، فرآوردههای حاصل از پالایش نفت؛ تولید مواد شیمیایی و فرآوردههای شیمیایی؛ تولید داروها و فراوردههای دارویی و شیمیایی و گیاهی؛ تولید فرآوردههای لاستیکی و پلاستیکی؛ تولید سایر فرآوردههای معدنی غیرفلزی؛ تولید فلزات پایه؛ تولید محصولات فلزی ساخته شده، به جز ماشینآلات و تجهیزات؛ تولید تجهیزات برقی؛ تولید ماشینآلات و تجهیزات طبقهبندی نشده در جای دیگر در تمام سالهای 97-1390 دارای مزیت رقابتی بودهاند. بنابراین سرمایه گذاری بیشتر در این فعالیتها و حفظ و ارتقاء وضع موجود توصیه میشود.
بخش صنعت در فعالیتهای مانند؛ تولید فرآوردههای توتون و تنباکو؛ تولید چرم و فرآوردههای وابسته؛ چاپ و تکثیر رسانههای ضبط شده؛ تولید محصولات رایانهای، الکترونیکی و نوری؛ تولید سایر تجهیزات حمل و نقل؛ تولید سایر مصنوعات در تمام سالهای دوره 97-1390 فاقد مزیت رقابتی بودهاند و استان مرکزی در این فعالیتها در قیاس با فعالیتهای مشابه در کشور از وضعیت مناسبی برخوردار نیست و لذا سرمایه گذاری بیشتر در این فعالیت ها توصیه نمیشود و بهتر است در این خصوص با احتیاط بیشتری و با تحقیقات جامع و کامل ورود کرد.
بخش صنعت در فعالیتهایی مانند تولید منسوجات؛ تولید پوشاک؛ تولید مبلمان؛ و تعمیر و نصب ماشینآلات و تجهیزات در سالهای ابتدایی دوره 97-1390 دارای مزیت رقابتی بوده اما در سالهای پایانی این دوره مزیت رقابتی خود را از دست دادهاند. در خصوص این فعالیتها لازم است متولیان امر در بخش دولتی و بخش خصوصی مسائل و مشکلات پیش آمده در این فعالیتها را به صورت دقیق شناسایی نمایند و با برطرف کردن مشکلات پیش آمده وضعیت این نوع فعالیت ها را دوباره به وضعیت مطلوب و رقابتی تغییر دهند.
بخش صنعت در فعالیت هایی مانند: تولید محصولات غذایی؛ تولید انواع آشامیدنیها؛ تولید چوب و محصولات چوبی به جز مبلمان، حصیر و مواد حصیر بافی و تولید وسایل نقلیه موتوری، تریلر و نیمتریلر در برخی از سالهای دوره 97-1390 فعالیت دارای مزیت رقابتی بوده است و در برخی سالهای دیگر این مزیت رقابتی را از دست داده است و یا برعکس فاقد مزیت رقابتی بوده است و سپس مزیت رقابتی خود را کسب کرده است. برای این فعالیتها نیز بایستی مسائل و مشکلات این فعالیت ها را در سالهایی که مزیت خود را از دست دادهاند بررسی و شناسائی کرد و ضمن برطرف کردن مشکلات شناسایی شده این فعالیتها را به وضعیت رقابتی بازگرداند، زیرا در این فعالیتها قاعدتاً بایستی زیرساخت های لازم فراهم شده باشد.
بخش معدن در مجموع دارای مزیت رقابتی نبوده است، زیرا استان مرکزی در زیربخش استخراج نفت خام، گاز طبیعی و خدمات پشتیبانی معادن فاقد مزیت بوده است، اما در زیربخش استخراج سایر معادن در همه سالها دارای مزیت رقابتی بوده است، البته در سال پایانی دوره مورد بررسی مزیت رقابتی خود را از دست داده است.
همچنین در بخش انرژی در مجموع دارای مزیت نسبی نبوده است و در این بخش فقط در زیربخش تولید، انتقال و توزیع برق در همه سالها و در زیربخش آبرسانی، مدیریت پسماند، فاضلاب و فعالیتهای تصفیه در نیمی از سالها دارای مزیت رقابتی بوده است.